VAT
Działy tematyczne

Wniesienie aportu jako czynność opodatkowana podatkiem VAT

Wojciech Kieszkowski
2011-05-31
Wniesienie aportu przez podatnika VAT, dokonywane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, stanowi czynność opodatkowaną podatkiem VAT.

Wniesienie aportu, czyli wkładu niepieniężnego do spółki, stanowi formę pokrycia kapitału zakładowego spółek prawa handlowego i jest czynnością przenoszącą na spółkę wszelkie prawa związane z wnoszonym wkładem.

Czy wniesienie aportu wywołuje skutki także na gruncie VAT, tzn. czy stanowi ono czynność podlegającą opodatkowaniu tym podatkiem?

Odpowiedź nie jest do końca jednoznaczna. Co prawda wniesienie aportu mieści się w pojęciu sprzedaży, jednakże do opodatkowania tej czynności niezbędny jest również odpowiedni status podmiotu wnoszącego.

Przedmiotem aportu mogą być składniki materialne (np. nieruchomości) lub niematerialne (np. znaki towarowe). Wniesienie aportu w postaci składników materialnych, czyli aportu rzeczowego, prowadzi do przeniesienia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, stanowi zatem odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu. Z kolei aport składników niematerialnych uznawany jest za odpłatne świadczenie usług. Spełnienie warunku odpłatności wynika z bezpośredniego związku pomiędzy wniesieniem aportu a otrzymywanym wynagrodzeniem w formie udziałów. Skoro jednak tak dostawa towarów jak i świadczenie usług stanowią czynności opodatkowane VAT, rozgraniczanie ich nie ma w tym miejscu większego znaczenia.

Znaczenie ma za to status podmiotu dokonującego aportu. Wniesienie aportu do spółki prawa handlowego podlega opodatkowaniu VAT wyłącznie wówczas, jeżeli dokonane jest przez podatnika VAT w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Tak więc wniesienie aportu przez osobę fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej nie podlega opodatkowaniu VAT.

Nie będzie też opodatkowany m.in. aport w postaci akcji, chyba, że zostałby dokonany przez podatnika, w dodatku wykonującego usługi w zakresie profesjonalnego obrotu akcjami.

Opodatkowaniu podlega za to wniesienie aportu przez gminę i to nawet w sytuacji, gdy aport ten ma związek z wykonywaniem przez gminę zadań własnych. Wniesienie aportu stanowi bowiem realizację uprawnień właścicielskich gminy i ma charakter cywilnoprawny, a to właśnie ten aspekt decyduje o opodatkowaniu podatkiem VAT danej czynności dokonywanej przez gminę.

Każdorazowo wyłączone z opodatkowania VAT jest za to wniesienie aportu w postaci przedsiębiorstwa, czynność taka mieści się bowiem w pojęciu zbycia przedsiębiorstwa.

Interesującym zagadnieniem jest ustalenie momentu powstania obowiązku podatkowego, wynikającego z wniesienia aportu. Pamiętać należy, że wynagrodzenie z tytułu wniesienia aportu przybiera postać otrzymanych w zamian przez wznoszącego udziałów, a zatem obowiązek podatkowy powstaje w momencie, w którym podatnik dokonuje wniesienia aportu, tj. w momencie złożenia oświadczenia w formie aktu notarialnego o objęciu udziałów w spółce otrzymującej. Zastrzeżenie to jest istotne szczególnie w przypadku aportu uznawanego za świadczenie usług: nie można uznać, że w takiej sytuacji obowiązek podatkowy powstaje dopiero z chwilą wykonania usługi.

Dokumenty źródłowe

Przepisy:

ustawa o VAT

art. 2 pkt 22

art. 6 pkt 1

art. 7 ust. 1

art. 8 ust. 1

art. 15 ust. 1 i 6

art. 19 ust. 3

ustawa KSH (kodeks spółek handlowych)

art. 158

Wykładnia:

Wniesienie aportu jako sprzedaż

int. KWANTUM.34954

Wniesienie przedsiębiorstwa aportem

int. KWANTUM.35384

Wniesienie aportem nieruchomości

int. KWANTUM.26395

Wniesienie aportu przez gminę

int. KWANTUM.31046

Wniesienie aportu przez niepodatnika

int. KWANTUM.19456

Wniesienie aportem akcji

int. KWANTUM.27402

Wniesienie aportem znaku towarowego

int. KWANTUM.36415

Moment powstania obowiązku podatkowego

int. KWANTUM.28689