VAT
Działy tematyczne

Zryczałtowany zwrot VAT na rzecz rolnika ryczałtowego

Wojciech Kieszkowski
2011-10-31
Komentarz do art. 115 VAT

Art. 115 VAT wprowadza instytucję zryczałtowanego zwrotu podatku z tytułu nabywania niektórych środków produkcji dla rolnictwa, który przysługuje rolnikowi ryczałtowemu dokonującemu dostawy produktów rolnych na rzecz podatnika VAT.

Mechanizm, na podstawie którego funkcjonuje zryczałtowany zwrot podatku, przedstawia się następująco. Rolnik ryczałtowy (np. uprawiający zboże) sprzedaje na rzecz podatnika VAT (np. piekarni) produkty rolne (np. kwintal pszenicy). Podatnik VAT, poza ceną za przedmiotowe zboże, wypłaca na rzecz rolnika także zryczałtowany zwrot podatku w wysokości 6% należności z tytułu sprzedaży. W omawianej transakcji podatnik VAT zastępuje więc w pewnym sensie organy podatkowe, gdyż sam z własnej kieszeni zwraca rolnikowi kwotę zryczałtowanego podatku. Z drugiej jednak strony, kwota zwrotu stanowi zarazem dla nabywcy produktów rolnych podlegającą odliczeniu kwotę podatku naliczonego (art. 86 ust. 2 pkt 3 VAT). Szerzej na temat warunków zwrotu na rzecz nabywcy - zob. komentarz do art. 116 VAT - Wprowadzenie.

Zryczałtowana metoda rozliczeń podatku VAT rolników składa się z dwóch elementów:

1) zwolnienie z opodatkowania,

2) zryczałtowany zwrot podatku

Zgodnie z zawartą w art. 2 pkt 19 VAT definicją, pod pojęciem rolnika ryczałtowego rozumie się rolnika:

1) dokonującego dostawy produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej (art. 2 pkt 20 VAT) lub świadczącego usługi rolnicze (art. 2 pkt 21 VAT),

2) który korzysta zarazem ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 VAT

Co istotne, nie każdy rolnik dokonujący dostawy pochodzących z własnej działalności produktów rolnych posada status rolnika ryczałtowego. Może on bowiem zrezygnować z przysługującego mu zwolnienia i rozliczać się na zasadach ogólnych.

zob. komentarz do art. 43 VAT - rozdział Dostawa przez rolnika ryczałtowego

Status rolnika ryczałtowego niesie ze sobą korzyści związane ze zwolnieniem podatnika z niektórych obowiązków, takich jak (zob. art. 117 VAT):

1) wystawianie faktur,

2) prowadzenie ewidencji VAT

3) składanie w urzędzie skarbowym deklaracji podatkowej, (art. 99 ust. 1 VAT)

4) dokonanie zgłoszenia rejestracyjnego, (art. 96 VAT)

Rolnik ryczałtowy, jak każdy podmiot zwolniony, nie może jednak korzystać z dobrodziejstwa polegającego na odliczaniu podatku naliczonego związanego z zakupami wykorzystywanymi do czynności opodatkowanych. W zamyśle ustawodawcy, zryczałtowany zwrot podatku ma łagodzić negatywne konsekwencje omawianego zwolnienia.